اسلام ، مسئوليت آنها را در برابر اين گونه وظائف از بين نمىبرد . در باره اهميت اين مراسم بزرگ ، و فلسفه حج ، و آثار فردى و اجتماعى آن در ذيل آيه 196 تا 203 در سوره بقره مشروحا بحث شد ( 1 ) . اهميت حج * ( وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّه غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ ) * در پايان آيه ، براى تاكيد و بيان اهميت مسئله حج ، مىفرمايد : كسانى كه كفران كنند و اين دستور الهى را ناديده بگيرند و به مخالفت برخيزند در حقيقت به خود زيان مىرسانند ، زيرا خداوند از همه جهانيان بىنياز است . واژه كفر در اصل به معنى پوشانيدن است و از نظر اصطلاح دينى معنى وسيعى دارد و هر گونه مخالفتى را با حق ، چه در مرحله اصولى ، و چه در مرحله دستورات فرعى باشد ، شامل مىشود ، و اگر مشاهده مىكنيم كه « كفر » غالبا در مخالفت با اصول استعمال مىشود دليل بر اين نيست كه منحصرا به همان معنى بوده باشد ، به همين دليل در آيه بالا در مورد « ترك حج » به كار رفته است ، و لذا در روايتى از امام صادق ع نقل شده كه ( كفر ) را در آيه به معنى « ترك » تفسير فرموده است ( 2 ) . و به عبارت ديگر كفر و فاصله گرفتن از حق - همانند ايمان و توجه به حق - مراحل و درجاتى دارد كه هر كدام براى خود داراى احكام مخصوصى است ، و با توجه به اين حقيقت بسيارى از مشكلات كه در معنى آيات و روايات مربوط به كفر و ايمان پيش مىآيد ، حل مىشود ، بنا بر اين اگر در مورد رباخواران در ( سوره بقره - 275 ) و همچنين در مورد ساحران ( بقره - 102 ) تعبير به كفر شده است به همين منظور است .

--> ( 1 ) - تفسير نمونه جلد دوم صفحه 23 به بعد و همچنين به جلد اول تفسير صفحه 394 مراجعه فرمائيد . ( 2 ) - تهذيب بنا بنقل تفسير صافى ذيل آيه .